"Przygody Sindbada Żeglarza" , bodaj najbardziej znany wątek "Księgi tysiąca i jednej nocy", w poetyckim ujęciu Bolesława Leśmiana to jedna z napiękniejszych książek dla dzieci.

Dla dzieci... ale i dorosłych! Podróż i teatr łączy wszak ta sama tajemnica. Niewiadoma, która leży u kresu morskiej wyprawy przypomina cud, jaki za każdym razem odkrywamy w teatrze, niezaleznie od tego ile mamy lat. W magiczny sposób pokonujemy odległości i czas. Przedstawienie, na które zaprasza Teatr Polski, niesie więc tajemnicę podwójną. Tę ukrytą w fantastycznych podróżach Sindbada i tę schowaną za kurtyną teatru.

Podczas swojej podróży Sindbad przemierzy drogą morską cały świat. Wielokrotnie znajdzie się za burtą, by jako rozbitek wylądować na kolejnym nieznanym i niebezpiecznym lądzie. Spotka ekscentryczną królewnę o imieniu Najdroższa, ogromnego ptaka Murumadarkosa, dotrze do królestwa króla Miraża i jego córki Piruzy, na wyspę potwora Degiala, do krainy ludożerców i na wyspę czarowników... Z każdej wyprawy powróci jednak cudem ocalony do ukochanego wuja Tarabuka - niepoprawnego poety-wierszoklety.

Pod żaglem rozpiętym nad widownią wszyscy poczujemy się odkrywcami nieznanych lądów. Dzieci, które w czasie tej podróży będą dorastać razem z Sindbadem i ci, którzy (podobno) dorośli są już od dawna. Ten, kto raz poznał smak wędrówki i teatru może odtąd podróżować już zawsze i wszędzie - dzięki wyobraźni. Nawet nie ruszając się z miejsca. W przedstawieniu zapewniają o tym również pełne humoru i Leśmianowskiej poezji, wpadające w ucho piosenki z muzyką Grzegorza Turnaua, które sprawdzą się na wszystkich ścieżkach.

Spektakl "Przygody Sindbada Żeglarza" został nagrodzony przez Kapitułę Polskiego Ośrodka Międzynarodowego Stowarzyszenia Teatrów dla Dzieci i Młodzieży ASSITEJ Atestem za rok 2002 - świadectwem wysokiej jakości i poziomu artystycznego. Reżyser Jarosław Kilian wyróżniony został przez Kapitułę Stwarzyszenia nagrodą im. Jana Dormana dla wybitnego twórcy teatru dla dzieci i młodzieży.

W naszych niezbyt wesołych czasach, gdy estetyczną normę w teatrze wyznaczają ponure wizje spod znaku młodego brutalizmu, takie zniewalające plastyczną urodą przedstawienia jak "Przygody Sindbada Żeglarza" są na wagę złota. Autorami scenografii widowiska - intrygującej rozwiązaniami przestrzennymi i olśniewającą soczystością kolorów - są Adam Kilian i jego syn Jarosław, zarazem reżyser.

Urocza, lekkim piórem pisana opowieść jest Leśmianową parafrazą jednego z epizodów nieśmiertelnej "Księgi tysiąca i jednej nocy". Została zaadaptowana na scenę przez Andrzeja Rychcika, a dopełniła ją znakomita oryginalna muzyka Grzegorza Turnaua.

Sindbad - gra go filigranowy, emanujący wdziękiem Kacper Kuszewski - jest młodzieńcem z Bagdadu, który wymyka się spod opieki bogatego wuja, niepoprawnego wierszoklety Tarabuka (Krzysztof Kołbasiuk), by rzucić się w obfitujące w niezwykłe wydarzenia wyprawy morskie. Co rusz napotyka na swej drodze przebiegłego Diabła Morskiego (Jacek Kawalec). Podróż głównego bohatera ma charakter inicjacyjny. Sindbad doznaje pierwszych porywów serca na widok kusząco pięknych kobiet z obcych lądów. W odpowiedzi na ich

zachcianki podejmuje się śmiałych wyzwań, ryzykując życiem. Wyrzucany za burtę, musi walczyć z falami. Na lądzie - z potworami. W końcu porzuci baśniowe krainy z ich słodkimi czarodziejkami i kapryśnymi córami królewskimi, by odnaleźć szczęście w rodzinnym Bagdadzie, w ramionach skromnej, acz mądrej i pięknej Arkeli (Agnieszka Sztuk).

Świat realny ze scenicznym łączy przerzucony nad środkowymi fotelami widowni pokład statku - z masztem, bocianim gniazdem, mostkiem kapitańskim i kołem sterowym. Akcja raźno przemieszcza się zeń na plan umieszczonego na scenie lądu bądź tworzonego za pomocą falujących niebieskich płacht morza. Zespół, prowadzony choreograficznie przez Emila Wesołowskiego, dwoi się i troi w rytm chwytliwych piosenek Turnaua.

Widowisko wprost kipi od feerii żywych barw. Poruszają się w nim zadziwiające stworzenia. Jest gigantyczny ptak, przenoszący skorupę jaja z ukrytym wewnątrz Sindbadem. Jest dwupiętrowy słoń, własność Króla Miraża (Wojciech Alaborski), który wyzwala burzę oklasków. Śmiechy natomiast - biegnący w ślad za nim niewielki słonik-dziecko. Sindbad fruwa nad głowami widzów, a czarnoskóry Wódz (Adeniyi Adeleke) rozdaje najmłodszym widzom łakocie.

Bawiłem się doskonale, dzieci dookoła - również. Okazuje się, że można - i warto! - nie poprzestawać na Pokemonach.

Janusz R. Kowalczyk

Rzeczpospolita

11 marca 2002